Infekcije u trudnoći

Infekcije u trudnoći, bilo da su uzrokovane virusima, bakterijama ili parazitima, mogu se preneti sa trudnice na plod i imati teške posledice po fetus ili novorođenče.

Infekcije novorođenčeta mogu nastati u toku trudnoće (prenatalna, intrauterina ili kongenitalna infekcija), za vreme porođaja (perinatalna infekcija) i posle porođaja (postnatalna infekcija). Intrauterine i perinatalne infekcije su glavni uzrok morbiditeta i mortaliteta novorođenčadi. Uz to, ove infekcije su odgovorne za nastanak oko 10% kongenitainih mana u dece.

Intrauterine i perinatalne infekci­je mogu biti izazvane brojnim mikroorganizmi­ma.

Putevi infekcije. Infekcije u trudnoći se najčešće prenose hematogenim putem, tj. iz krvi majke kroz placentu u plod, a rede ascendentnim (uzlaznim putem) putem iz cerviksa uterusa i vagine, kroz ovojnice ploda i per continuitatem iz endometrijuma u toku endometritisa. Neki od uzročnika (virus rubelle, toxoplasma gondii, treponema pallidum) prenose se hematogenim, transplacentarnim putem. Drugi uzročnici (herpes simplex virus, hepatitis B virus) se najčešće prenose u toku porođaja, kon­taktom fetusa sa krvlju ili genitalnim sekretom majke. Moguće su infekcije novorođenčeta i posle porođaja, putem dojenja.

Delovanje infekcije na fetus. Intrauterine infekcije mogu delovati na dva načina: a) direkt­nim dejstvom mikroorganizma/toksina, ili b) indirektnim dejstvom, visokom febrilnošću, biohemijskim ili nutritivnim poremećajima i hipoksijom trudnice, što može da se odrazi na plod. Da li će infekcija preći sa majke na dete i kako će se manifestovati zavisi od niza faktora: vrste, virulen-cije i brojnosti uzročnika, imunološkog statusa trudnice, očuvanosti placente, gestacionog perio­da trudnoće, odnosno, zrelosti ploda u vreme infekcije. Predisponirajući činilac za nastanak i težinu bolesti novorođenčeta (naročito prematurusa) je fiziološka imunodeficijencija (imunološka nezrelost) novorođenčeta.

Kliničke slike intrauterinih i perinatalnih infekcija kod novorođenčeta nisu karakteristične. Različiti uzročnici mogu dati sličnu kliničku sliku bolesti, kao što je to slučaj kod sindroma diseminovanih intrauterinih infekcija (TORCH-sindroma – toxoplasma, rubella, cytomegalovirusna i herpes simplex virusna infekcija). Zbog toga je dijagnozu ovih infekcija neophodno potvrditi izolacijom uzročnika ili serološkim analizama. Mikroorgani­zmi se mogu izolovati iz brisa ždrela, krvi, cere-brospinalne tečnosti (CST), urina, stolice, a i iz uzoraka tkiva raznih organa. Mikroorganizmi se kod trudnice mogu izolovati iz placente i amnionske tečnostl Izolacija uzročnika iz krvi pupčanika novorođenčeta, kao i nalaz specifičnih IgM antitela u serumu, dokaz su intrauterine infekcije.

Antitela IgG klase, koja prolaze kroz placentu sa trudnice u plod, ne mogu se smatrati znakom intrauterine infekcije novorođenčeta. Međutim, praćenjem nivoa ovih antitela narednih meseci po rođenju, može se doći do podatka da li se radi o antitelima koja su pasivno prešla sa majke ih je fetus stvorio sopstvena IgG antitela kao posledicu intrauterine ili perinatalne infekcije.

Ukoliko se radi o IgG antitelima koja su pasivno prešla kroz posteljicu, njihov nivo nakon 3 meseca od rođenja se snižava, a nakon 6 meseci ova antitela u većini slučajeva potpuno iščezavaju. Međutim, ukoliko je fetus u toku intrauterine ili perinatalne infekcije stvorio sopstvena IgG antitela, njihov nivo narednih mese­ci po rođenju ne pada već raste, i ona se održavaju više godina u cirkulaciji deteta.

Prenatalna dijagnoza intrauterinih infekcija moguća je kordocentezom, tj. uzimanjem krvi iz pupčanika fetusa (pod kontrolom ultrazvuka) i dokazivanjem specifičnih IgM antitela, izolacijom uzročnika iz amnionske tečnosti ili biopsijom horionskih čupica.